5000 Chinese Joden die nergens heen kunnen

Chinese joden worden geconfronteerd met een onoplosbaar probleem: zij kunnen nergens heen. De ene regering ontneemt hun Joodse identiteit, de andere ontkent hun bestaan.

De ICAJ zoekt manieren om te helpen. In de verafgelegen stad Kaifeng in China, laat een vrouw de bezoekers binnen in haar huis. Ze laat hen met trots een kapotte menora zien, waar ze erg aan is gehecht. Deze menora is voor haar een overblijfsel van haar joodse wortels. De internationale directeur van ICEJ,

Michael Utterback en de Finse afdelingsdirecteur Ulla Järvilehto bezochten eind jaren negentig deze vrouw in Kaifeng, aan het einde van de vroegere ‘zijderoute’, in de provincie Henan. “We gingen er heen om de joden van Kaifeng te ontmoeten,” zei Utterback. “Het was een plotselinge last die we voor deze joden opgelegd kregen. ”In een ander nabijgelegen huis zag Utterback een man die stokjes gebruikte om een replica te maken van een synagoge die verwoest was tijdens de twintiger jaren. En in een ander huis hing de Israëlische vlag boven het bed van het echtpaar. Dit zijn enkele van de joden van Kaifeng – een samenleving van 5000 mensen die strak vasthouden aan hun joodse wortels terwijl de tijdgeest probeert ze te doen vergeten.

Het ICAJ team maakte deze tussenstop in China en wijzigde een geplande reis naar Siberië. Wat ze zagen was: Een bloeiende joodse samenleving en zelfs synagogen. Op een joodse begraafplaats vonden ze grafstenen met namen van families teruggaande tot het jaar 900.

Utterback zei dat veel van de joden tevergeefs hebben geprobeerd de Israëlische regering te bewijzen dat ze jood zijn. Het officiële Israëlische standpunt is dat er geen joden zijn in het communistische land omdat afstamming alleen geldt door de lijn van de moeder. Terwijl de Chinese joden afstammen door de vaders. “We ontmoetten een Israëlische ambtenaar en vroegen, ‘Zijn er joden in China?’ Hij zei nee,” herinnerde Utterback zich. “Maar mijn hart zegt dat er wel joden zijn in China”. Wat de zaak nog complexer maakt is het feit dat de Chinese overheid gedurende de jaren negentig van de 20e eeuw de paspoorten van de joden vernieuwde waarbij de identificatie in sommige gevallen van joods werd veranderd naar moslim of boeddhist.

In juni ging de eerste joodse bewoner, Jin Wen-Jing 18 jaar, afkomstig uit Kaifeng over tot het jodendom in Israël, waardoor zij in aanmerking kwam voor het staatsburgerschap. Zij sprak vloeiend Hebreeuws en beantwoordde vragen voor een overgangsrechtbank in Haifa. Vier jaar eerder was zij naar Israël verhuisd. Utterback denkt dat er geestelijk gezien een verandering heeft plaats gevonden, maar dat er in de dagelijkse praktijk niets veranderd is. De Israëlische regering zegt nog steeds officieel dat er geen joden zijn in China, waardoor de Aliyah onmogelijk gemaakt wordt. “Ze willen naar huis, maar kunnen niet,” zei Utterback. “Op dit moment kunnen we niets anders doen dan de joden China uit bidden.”Hij zei dat de ICEJ de situatie zal blijven volgen en te hulp zal schieten op het juiste moment om de Chinese joden te helpen terugkeren naar Israël.

Loofhuttenfeest 2012