Het Weken feest / Pinksteren

Door Jim Schutz

Het bijbelse Wekenfeest (Shavuot = letterlijk “zeven/weeks”) is één van de drie belangrijke “Feesten van de Heer,” samen met Pesach en het Loofhuttenfeest, waarvoor Joodse mannen ten tijde van de Tempel optrokken naar Jeruzalem en om van de eerste opbrengst van de oogst te offeren.

Ook wordt wel verwezen naar het Feest van de Oogst (Exodus 23:16) en de Dag van het het Eerste Fruit (Numeri 28:26), het werd door de Grieks sprekende Joden Pentecost genoemd vanwege het feit dat het juist 50 dagen na Pesach was (of zeven weken na de 2de dag van Pesach). Hoewel het veel korter is (één dag in plaats van zeven) en daarom minder bekend is dan de andere twee bedevaart Feesten, is het niet minder rijk in bijbelse, historische en profetische betekenis.

Pesach valt in de vroege lente ten tijde van de gerstoogst, terwijl Shavuot met de tarweoogst aan het begin van zomer samenvalt. Elk van de 49 dagen tussen Pesach en Shavuot wordt gemarkeerd door een proces dat men noemt het “tellen van de omer” volgens Leviticus 23:15-16. Een omer of “schoof,” is een specifieke graan maat (ongeveer 1200 gram), in dit geval gerst, die aan elke dag met een speciale zegen aan God werd geofferd. Alleen wanneer dit volledig was verteerd kon met opnieuw offeren. Op de dag van Pentecost werd van de eerste opbrengst van de oogst een offer gebracht dat bestond uit twee broden gebakken van speciale fijne tarwe. Dit symboliseerde de wijding van de hele oogst aan God en gaf uitdrukking aan de afhankelijkheid jegens Hem voor toekomstige voorziening van het dagelijks brood. Meer dan gerst werd tarwe – het laatste graan van het seizoen dat in Israël wordt geoogst – beschouwd als het universele hoofdbestanddeel voor de mensheid, een geschenk van de hemel om te overleven. Sommige families mochten hun eigen eerste gaven in de Tempel offeren bestaande uit tarwe, gerst, druiven, vijgen, granaatappelen, olijven en dadels.

Gebaseerd op berekeningen van Exodus, gelooft men ook dat Shavuot de dag is waarop Moses de Tien Geboden van God ontving. Na de vernietiging van de Tempel in 70 na de jaartelling werd het offeren van de opbrengst van de oogst onmogelijk en was het dit aspect van het Feest dat centraal kwam te staan. De Thora werd beschouwd als “ketuba” of het huwelijk contract tussen God en het volk Israël.

Joden uit iedere generatie moeten zich persoonlijk verlost weten uit de slavernij tijdens Pesach, tijdens Shavuot moeten zij zichzelf zien als hadden zij God van aangezicht tot aangezicht ontmoet bij de Sinai als deel van God’s uitverkoren volk Israël. Met Pesach werden zij bevrijd uit de slavernij, maar met Shavuot werden zij geroepen tot intimiteit met God en moeten zij laten zien dat zij al een verenigd volk voor Hem willen leven. Ter ere van dit geschenk uit de hemel en voor een deel ook omdat wordt geloofd dat de Israëlieten achteloos sliepen toen Mozes de Thora ontving, blijft men op grond van de traditie alle nachten op voor de 50ste dag en leest men de Thora. Dit wordt vandaag nog steeds door veel orthodoxe Joden in Israël gedaan.

Een nog andere levende traditie die samenhangt met Shavuot en zich tijdens de Diaspora ontwikkelde is de lezing van het bijbelboek van Ruth. Dit komt voor een deel omdat het verhaal van Ruth plaatsvond tussen de gerst en tarwe oogst. Maar meer dan dat, staat Ruth voor een niet-Jood die vrijwillig koos om van Israël en de God van Israël te houden en haar leven voor hen te geven. Door zo te doen, was haar leven als een offer van het beste wat zij aan kon bieden, volledig aanvaardbaar voor God, toen zij zich onherroepelijk verbond met het lot van Israël. Koning David, waarvan men geloofd dat hij geboren is en stierf op Shavuot, was de achter kleinzoon van Ruth. De Messias zelf zou daarom een nakomeling van haar zijn.

Shavuot in Israël vandaag is een feestelijke tijd voor zowel godsdienstige als seculaire Joden. De terugkeer naar het land schept de gelegenheid voor een opleving van het oogstviering aspect van het Feest, wanneer kibboetsen en moshavs hun eigen oogstfeesten houden met zingen en dansen. Vele Israëli's verfraaien hun huis met groen en bloemen; en families houden zich bij zuivelproducten in plaats van vleesmaaltijden en feesten over de overvloed van verkrijgbare vruchten, noten, groenten en zuivelproducten, die herinneren aan de belofte van een land vol van melk en honig. Ondertussen zingen orthodoxe Joden en Yeshiva studenten en dansen de hele nacht door, terwijl zij grote delen van de Thora met geweldige vreugde en verwachting lezen. Voor Christenen zijn de bijbelse en historische aspecten van Shavuot / Pentecost zelfs zinvoller. Tijdens Nieuw Testamentische tijden groeide Jeruzalem met een normale bevolking van ongeveer 600.000 uit naar 1 miljoen, wanneer Joodse pelgrims uit Israël en afgelegene landen opgingen naar Jeruzalem in gehoorzaamheid aan de Thora. Op de dag dat de Thora was gegeven en de twee broden aan God werden geofferd, werd de Heilige Geest uitgegoten op de discipelen en werd de Thora in hun harten geschreven. De twee broden van fijne tarwe, die duidelijk volgens een nauwkeurige procedure gebakken werden, worden geacht te vertegenwoordigen de Joden en de samen.

Toen 3.000 Israëlieten wegens afgoderij en ongehoorzaamheid omkwamen in de Sinai, een andere 3.000 toonde berouw en ontving het geprofeteerde Nieuwe Verbond met Pentecost en werd daardoor de eerste boodschappers van het “goede nieuws” naar de heidenen, die God en zijn wegen niet kenden. Dit werd allemaal mogelijk omdat Jezus, het zaad van David, zichzelf als graankorrel van tarwe offerde voor de zonde van de mensheid.

Zoals Ruth, zijn ook Christenen uit de volkeren in het Nieuwe Testament uitgedaagd om zich te zien als zijnde geënt in de goddelijke roeping van Israël en om deelgenoot te zijn met God’s liefde voor het Joodse volk.

Jammer genoeg was in Joodse ogen dit nu niet de meest in het oog springende getuigenis van het christendom door de eeuwen heen.

Loofhuttenfeest 2012