Palestina: een vertaling van Israël?

De naam 'Palaestine' treffen we voor het eerst aan in de boeken van de Griekse schrijver Herodotus, in de 5e eeuw v. Chr. Door zijn reizen in het Middellandse Zeegebied, kwam Herodotus in aanraking met een volk dat woonde tussen Phoenicie en Egypte, en tussen de Grote Zee en de Zoute Zee. Dit volk heette Israël en de ouders besneden pasgeboren jongetjes. Hun God stond hun niet toe beelden te maken en Hij werd aanbeden in een tempel zonder beelden. Zijn naam mocht zelfs niet worden uitgesproken. Dit was een raadsel voor de Grieken, die vele goden aanbaden, ieder met een eigen naam, en vaak vertegenwoordigd door een afgodsbeeld in een van de vele tempels. Herodotus schrijft over Palestina en de besneden inwoners in zijn 'Historiën'. Hij kent de Joodse geschiedenis en vermeldt zelfs dat door Gods ingrijpen het leger van de Assyrische koning Sennacherib wordt vernietigd (2 Kon. 19:35-36).

Herodotus wist dat eerder in de geschiedenis de Filistijnen aan de zuidelijke kust van het land Israël leefden, in een gebied dat Peleshet wordt genoemd in de Tenach. Historische gegevens van inscripties uit Egypte vermelden een niet-Semitisch Zeevolk uit Kreta. Zij vallen Egypte binnen, worden eruit gegooid en verhuizen vervolgens naar de kust van Israël, rond de 13e eeuw v. Chr. Tegen de tijd dat Nebucadnezar, de Babylonische vorst, Jeruzalem aanvalt, in 586 v.Chr., heeft hij de vijf steden van de Filistijnen al verwoest en hun bevolking naar Babylon weggevoerd (er wordt niets meer over hen vernomen). Uit de Bijbel is bekend dat de Filistijnen onbesneden waren, dus Herodotus heeft het niet over hen in zijn 'Historiën'. De Israëlieten waren uiteraard besneden, en zij moeten dus het volk zijn dat Herodotus beschrijft.

De Grieken stonden bekend om hun favoriete sport, het worstelen. Op antieke Griekse vazen zijn vaak worstelaars geschilderd. Herodotus ontdekte in zijn historisch onderzoek, dat een van de eerste voorvaderen van de Israëlieten een worstelaar was! Jacob, een van de Patriarchen van het Joodse volk, worstelde met God en overwon. Zijn naam werd veranderd in Israël: 'hij die worstelde met God' (Gen. 32:25-27). In het Grieks is het woord voor worstelaar 'palaistès'. Herodotus vertaalde de naam Israël in het Grieks als 'Palaistine', het land van de worstelaar. Het woord voor God, El, komt niet voor in de vertaling.

De Grieken hadden nog een andere hobby, ze maakten namelijk heel graag woordspelingen. De gelijkenis tussen het woord Palaistine en de naam van dat niet-Semitische zeevolk, de Filistijnen, die vroeger in Peleshet woonden, was frappant. Zou het kunnen zijn, dat Herodotus de nieuwe naam Palaistine ontwierp als een woordspeling op Israël en het land van de Filistijnen?

Na de Grieken kwamen de Romeinen. In het jaar 63 v.Chr. nam de Romeinse generaal Pompeius de macht over in het Nabije Oosten. De Romeinen namen veel Griekse goden over en gebruikten ook woorden uit de Griekse taal. Zij gingen ook de naam Palaistine gebruiken voor het land Israël. Nadat hij de Bar-Kochba revolutie in 135 A.D. had onderdrukt, gaf de Romeinse keizer Hadrianus de naam 'Syria Palaestina' aan Judea, d.w.z. het district Palaestina in de provincie Syria van het Romeinse rijk. Het is goed mogelijk dat Hadrianus, als Romeins politicus, gewoon de Griekse vertaling van de naam van het land Israël gebruikte, waarmee hij aangaf dat het ging om een Romeinse provincie die veel groter was dan het geografische Judea.

Maar over het algemeen wordt dit toch gezien als een bewuste poging om de Joden (en hun God) te beledigen en hen van hun Bijbelse erfenis en nationale geschiedenis af te snijden. Hadrianus veranderde ook de naam van Jeruzalem in 'Aelia Capitolina', naar Aelius, de achternaam van de keizer, en naar de Romeinse god Jupiter Capitolinus, die een tempel kreeg op de Tempelberg!

Op deze manier kwam de naam Palestina in gebruik, gedurende bijna twee duizend jaar, en alle inwoners, ook de Joden (!!), waren dus Palestijnen.

In het jaar 1948 besloot de regering van de nieuwe Joodse staat hun land weer de Bijbelse naam Israël te geven, en alle 'Palestijnen' werden Israëlieten!!

Achtergrond informatie:

David Jacobson, 'When Palestine Meant Israel', Biblical Archeological Review, blz. 43-47 en blz. 57, mei/juni 2001

Avraham Negev en Shimon Gibson, Archeological Encyclopedia of the Holy Land, blz. 380, The Jerusalem Publishing House, 2001

Aantekening:

De naam Israël komt ongeveer 2500 maal voor in de Tenach.

In de Tenach komen de woorden Philistia en Philistim ongeveer 250 maal voor, maar nooit het woord Palestina. Bijv. 1 Sam. 17, Psalm 60:8, 87:4.

De Filistijnen, Philishtim zijn afstammelingen van de Casluchim, en verwant aan de Caphtorim, de Kretenzers (Genesis 10:14).

De Hebreeuwse grondbetekenis van Philishtim en Peleshet is migrant (phalash - rollen, Strong’s concordantie nr. 6428).

De Filistijnen waren niet-Semitische migranten, vanuit Kreta via Egypte naar Peleshet, de landstreek van de (im)migranten in Israël.

COPYRIGHT: Inge Verschoor-Leenhouts, Jeruzalem, April 2003
Gebruik van dit artikel alleen na schriftelijke toestemming van auteur.