Haat zaaien beloond met literaire prijs

3 december 2004 - De Prins Claus cultuurprijs van dit jaar is uitgereikt aan de omstreden, extremistische Palestijnse dichter Mahmoud Darwish. Mahmoud ontving in het Koninklijk Paleis op de Dam te Amsterdam de hoofdprijs van 100.000 euro uit handen van Prins Friso (in aanwezigheid van koningin Beatrix en andere leden van haar gezin).

Interculturele dialoog en verlangen naar vrede

Het Prins Claus Fonds motiveert op haar website de toewijzing (onder andere) als volgt:

In zijn gedichten staan het verlangen naar vrede en zijn persoonlijke zoektocht naar identiteit en vaderland centraal. Hij heeft ruim 30 publicaties op zijn naam staan en zijn werk is in meer dan 35 talen verschenen. In het kader van het nieuwe aandachtsgebied 'de positieve resultaten van asiel en migratie' kent het Fonds de prijs toe aan Darwish vanwege zijn bijzondere literair oeuvre en zijn inzet voor een interculturele dialoog en vrijheid van artistieke expressie.

Bij de punten 'verlangen naar vrede' en 'interculturele dialoog' kan men echter grote vraagtekens plaatsen indien men het gedicht ‘Those who pass fleeting words’ van zijn hand leest:

'It is time for you to be gone
Live wherever you like, but do not live among us
It is time for you to be gone
Die wherever you like, but do not die among us
For we have work to do in our land'

Omstreeks dezelfde tijd schreef de laureaat de volgende aan Israëli's gerichte zinsnede:

“Graaf jullie doden op,
neem hun botten mee
en verdwijn uit ons land.”

Dit is een nauwelijks poëtisch te noemen oproep tot liquidatie van de staat Israël. Hij rechtvaardigde zich later door te stellen dat hij slechts de bezette gebieden bedoelde, maar dit is een aperte leugen niet alleen vanwege de strekking maar ook omdat hij in een ander, later gedicht, inspiratie zag het volgende aan de wereld kwijt te willen:

“Verdwijn van ons continent,
verdwijn uit onze korenvelden,
verdwijn uit ons zout.”

Onjuistheden en omissies

In de door het Prins Claus Fonds verspreide biografie wordt ten onrechte vermeldt dat hij "in 1970 gedwongen was Israël te verlaten en 26 jaar in ballingschap leefde". Met het Israëlisch staatsburgerschap op zak - en volkomen uit vrije wil - verliet Mahmoud Israël om in Moskou te gaan studeren.

De biografie vermeldt ook niet dat hij lid was van het uitvoerend comité van de terreurorganisatie PLO. Zo heeft hij zich een fervent tegenstander getoond van vredesonderhandelingen met Israël. Uit protest tegen de Oslo-akkoorden in 1993 stapte hij daarom destijds op als lid van het uitvoerend comité van de PLO.

Protesten

Hoewel door de prijsuitreiking de politiek onafhankelijke positie van het koningshuis in gevaar is gebracht heeft alleen de SGP aanleiding gevonden om kamervragen aan de minister te stellen. Omdat een van de doelstelling van het Prins Clausfonds is om inzicht te bieden in verschillende culturen is er een nauwe band tussen het prins Clausfonds en het ministerie van Buitenlandse Zaken, aldus C.G. van der Staaij (SGP).

"Half november hebben wij hierover aan het kabinet vragen gesteld, maar het antwoord kwam laat en was mager", zegt de Bruyne. Het kabinet vond het niet haar taak te oordelen, aangezien de winnaar wordt gekozen door een onafhankelijke jury. "Volgens mij komt de 100 duizend euro aan prijzengeld wel degelijk uit overheidsgelden", aldus Menno de Bruyne voorlichter van de SGP.

Vanuit Joodse zijde is inmiddels aangifte bij justitie gedaan tegen het Prins Clausfonds.

Opmerkelijk is overigens dat de Israëlische minister van Onderwijs, Yossi Sarid, enkele jaren geleden heeft besloten om de poëzie van Mahmoud Darwish als keuzelectuur in te voeren in de middelbare scholen. "Het is heel belangrijk elkaar te kennen" aldus de minister in zijn weerwoord op het verzet van premier Sharon tegen deze beslissing (De Standaard).

Loofhuttenfeest 2012