Staat Tempelberg op instorten?

11 oktober 2004 - Toen Herodes aan het einde van de eerste eeuw voor de gewone jaartelling het Tempelplein liet uitbreiden is er een kunstmatig plein ontstaan waarvan de fundering bestaat uit grote complexen van gewelven, gesteund met aarden wallen. Die staan bekend als de stallen van Salomo. In het verleden was het zo dat - zelfs als bij zware aardbevingen het plein zelf bewoog - de gewelvenconstructie intact bleef. Zowel in 749 als in 1033 is een op het plein gebouwde moskee - op de plaats van de huidige Al Aqsa - (gedeeltelijk) ingestort, maar het plein bleef overeind.

Die stabiliteit is de afgelopen jaren ondermijnd door grote bouwactiviteiten van de Waqf in de zgn. stallen van Salomo onder het Tempelplein (zie ook Vijfde minaret op Tempelberg gevaar voor vrede en veiligheid). Daar is een grote moskee gebouwd (30.000 plaatsen). Daarbij zijn tonnen aarde en puin ongecontroleerd verwijderd om ergens buiten te worden gedumpt. Archeologische vondsten zijn systematisch verwoest om daarmee alle bewijzen van Jeruzalems joodse tempels uit te wissen.

Israelische archeologen hebben de afgelopen vier jaar geen toegang gehad tot de 'werkzaamheden' op en onder het Tempelplein. Ze weten met zekerheid van het vandalisme doordat vroegere medewerkers met verborgen camera's o.a. opnamen maakten van het verzagen van kapitelen.

Door die bouwactiviteiten is twee jaar geleden al een uitstulping ontstaan in de zuidelijke muur van het Tempelplein. De uitstulping is veroorzaakt door het feit dat door de bouw de natuurlijke afvloeiing van regenwater verstoord is en het dus een andere uitweg moest zien te vinden. Een deel van het water is geabsorbeerd in het kalksteen dat door het vele water ging uitzetten. Lange tijd werd het verschijnsel door de Waqf ontkend. Na veel gehakketak zijn Jordaanse technici nu bezig met de zeer noodzakelijke reparatiewerkzaamheden. Ook in de oostelijke muuris inmiddels ook een zeer verzwakte plek ontstaan.

Deze zomer is er een lichte aardbeving geweest. Ten gevolge daarvan is het totale complex veel instabieler geworden. De IAA is op grond van metingen tot de conclusie gekomen dat er groot instortingsgevaar bestaat. Dat kan zowel gebeuren bij een lichte aardbeving of wanneer de druk te groot wordt door een te groot aantal bezoekers op een enkel moment. De Al Aqsa moskee of het platform waarop deze staat zou (gedeeltelijk) kunnen instorten als tijdens de komende Ramadan (begint 15 oktober 2004) honderdduizenden moslims voor het vrijdaggebed naar Haram esh-Sharif (Arabisch voor Tempelberg) komen.

Dr. Eilat Mazar, lid van de (politiek niet gebonden) Commissie voor de preventie van verwoesting van oudheden stoort zich aan het gebrek aan zorg voor de heilige plek: "De Tempelberg verkeert in zorgwekkende toestand, en een deel ervan staat zelfs op instorten, weten we. Maar de islamitische beheerders bekommeren zich alleen om de moskeeen, niet om de plek zelf."

Door Dr. Chaim Cohen Stuart.