Voorwendsel voor een Jihad

Over het begin van de 'Al-Aqsa intifada'

1 november 2001 - Toen Ariël Sharon, voorzitter van de Likoedpartij, aankondigde dat hij van plan was om de Tempelberg te bezoeken aan de vooravond van Rosj Hasjana, had de Waqf een week de tijd om bedreigingen uit te vaardigen en een welkomstcomité te organiseren. Toen Sharon het terrein verliet, stookten drie Arabische leden van de Knesset radicale moslims op die op hun beurt stenen begonnen te gooien naar de Israëlische politie en naar joden die aan het bidden waren beneden bij de Klaagmuur. De veiligheidsdienst hield zich in, en eerst nadat 25 mensen verwondingen hadden opgelopen, werd er teruggeschoten met traangas en rubberkogels. Slechts vier Arabieren raakten licht gewond. Toch had Arafat hiermee een goed excuus om een opstand uit te roepen onder het geroep: "Verdedig de Al-Aqsa!"

De volgende ochtend kwamen moslim hooligans in grote getale naar de Al-Aqsa voor het vrijdaggebed. Met venijnige tong noemde de mufti Sharon 'een joodse slager van moslims' en vroeg hij om een pan-islamitische leider die een jihad kon uitroepen "om de joden uit Palestina te verwijderen". De opgestookte massa viel de Israëlische troepen en biddende joden bij de Klaagmuur aan. Uiteindelijk besloot de politie met scherp te schieten om de opstand te breken waarbij vier Arabieren werden gedood. Dit treffen met dodelijke afloop zette een vicieuze cirkel van geweld in waar nog geen einde aan gekomen is.

Het wekt dan ook geen verbazing dat voorafgaand aan dit geweld de Palestijnse media op grote schaal tot anti-Israëlische gevoelens aanzetten en terroristische aanvallen werden uitgevoerd op het Israëlische leger. Ook hadden de Palestijnen medicijnen uit een twintigtal Israëlische apotheken gestolen en een twaalftal ambulances gekaapt aangezien zij een groot aantal slachtoffers verwachtten.

Van de Tempelberg verspreidden de onlusten zich snel uit naar de beheerde gebieden, waar IDF posten en Israëlische burgers werden belaagd door stenengooiende jongelui, bewapende militie van de Fatah (de Tanzim) en zelfs veiligheidstroepen van de PA. Met een toenemend aantal slachtoffers leek het alsof beide partijen tot een wapenstilstand kwamen, ware het niet dat een tragisch incident de vlammen nog verder opstookte.

Een Franse TV ploeg filmde een Arabische man met zijn twaalfjarige zoon Mohammed al-Durah, die tussen de vurende partijen was terechtgekomen dichtbij Netzarim. Even later lag de jongen dood in de armen van zijn verwonde vader. Een onderzoek door de IDF concludeerde dat de twee waarschijnlijk door Israëlische kogels getroffen waren, maar dat het leger niet had kunnen zien dat het tweetal zich had verschanst achter een ton. Palestijnen met machinegeweren aan de andere zijde hadden het tweetal wel gezien, maar waren desondanks niet gestopt met schieten. Toch gaf dit incident Arafat genoeg publiciteit om het te gebruiken voor nog meer bloedvergieten. Deze tragedie was vuur op de olie van Israëlische Arabieren die de straten opgingen in de ergste onlusten sinds 1948. Nazareth, Umm el-Fahm, Haifa, Jaffa en andere Arabische steden werden opgeschrokken door grote onlusten. In heel Galilea werden wegen versperd en verscheidene Israëlische Arabieren kwamen om.

Ondertussen leek het wel alsof in heel Judea/Samaria en Gaza het tot een oorlog was gekomen door de hevige aanvallen van Palestijnen op vele Israëlische doelen, waaronder buitenwijken van Jeruzalem. De speerpunt van deze gevechten was gericht op twistgebieden waar de Palestijnen al vele jaren probeerden de joodse aanwezigheid te verdrijven, o.a. het Netzarim kruispunt, het graf van Jozef in Nabloes (het bijbelse Sichem), de joodse nederzettingen in Hebron, het graf van Rachel in Bethlehem en het kruispunt Ayosh bij Ramallah. Toen premier Ehud Barak uiteindelijk opdracht gaf om het belegerde graf van Jozef over te dragen, werd deze verbrand door de plaatselijke menigte, werden joodse gebedenboeken in stukken gescheurd en werd het gebouw steen voor steen afgebroken.

Ondanks al deze wreedheden was Barak nog even vastberaden om de vrede een kans te geven. "De tijd is nog niet gekomen om onze zwaarden in ploegscharen om te smeden," weeklaagde hij. Het conflict dreigde nog verder uit te lopen toen drie IDF soldaten werden gekidnapt door Hizb'Allah bij een hinderlaag over de Libanese grens. Barak gaf Arafat 48 uur de tijd om een einde te maken aan het geweld, anders zou hij Oslo volledig in de ijskast stoppen. Aan dit ultimatum werd geen gehoor gegeven. Clinton en secretaris-generaal Kofi Annan wisten de spanningen tijdelijk te verminderen, maar Arafat weigerde enige wapenstilstand te honoreren en eiste dat een internationale onderzoekscommissie de oorzaken van het geweld zou onderzoeken. Toen er aan de crisis geen einde kwam, vonden overal in de Arabisch-islamitische wereld boze anti-Israël demonstraties plaats. Saddam Hussein, de dictator van Irak, zweerde dat hij 'een eind zou maken aan het Zionisme' en stuurde vier divisies naar de grens met Jordanië.

Met het ter perse gaan van dit artikel, zijn er meer dan 120 dodelijke slachtoffers gevallen, het merendeel Palestijnen, maar ook 14 Israëlische Arabieren en 8 joden. De soldaten van Arafat hebben niet alleen het IDF onder vuur genomen, maar ook nederzettingen, auto's, kinderdagverblijven, schoolbussen, en zelfs joodse begrafenisstoeten en ambulances. Het geduld van de Israëli's raakte op toen twee IDF reservisten die een afslag hadden gemist op afschuwelijke wijze werden 'gelyncht' door een uitzinnige massa in Ramallah.

Na nog een bloedig weekend vol onlusten en een dreigende resolutie door de Top van Arabische Landen in Caïro hief Barak de Oslo Akkoorden voor onbepaalde tijd op. Hierdoor kwam de deur naar een éénheidskabinet met daarin de oppositiepartij Likoed wat wijder open komen te staan. Arafat reageerde en zei dat Barak kon barsten.

President Hosni Moebarak van Egypte had in eerste instantie ingestemd om gastheer te zijn voor de Arabische top om daarmee tegemoet te komen aan de protesten in de straten van Caïro en andere hoofdsteden in de regio. Oproepen van Irak, Libië en Jemen tot een gezamenlijke oorlog tegen Israël moest Moebarak de kop indrukken. Een van de scherpe eisen uit het slotcommuniqué was een beroep van de Arabisch top op de Veiligheidsraad van de VN om "een internationaal tribunaal op te richten om met name de Israëlische oorlogsmisdadigers te berechten vanwege volkerenmoord op de Palestijnen."

Israëlische veiligheidstroepen voorspellen dat de opstand zal aanhouden zolang Arafat meent er politiek gewin uit te kunnen halen. Wat uiteindelijk blijkt is dat hij van plan is een Palestijnse staat uit te roepen met geweld en bloedvergieten en zonder instemming van Israël. Wellicht valt deze dag op 15 november, exact twaalf jaar nadat de PLO zich in de Declaratie van Algiers had uitgesproken voor het uitroepen van een staat.

Sinds de Palestijnse onlusten begonnen heeft Arafat steun gekregen van drie afzonderlijke forums van de VN. Zeer opmerkelijk is dat de VN-veiligheidsraad in een resolutie haar veroordeling heeft uitgesproken over Israëls "overmatig gebruik van geweld", hetgeen de VS 'ongebalanceerd' vond maar geen veto over sprak. Helaas zijn dergelijke uitspraken alleen maar een bemoediging voor Arafat en zijn brigades van gewapende vechters en tienermartelaren.

Dit artikel is afkomstig van de Middle East Digest. De (Engelstalige) email nieuwsservice van de ICAJ verzorgt vanuit Jeruzalem. Klik hier voor meer informatie.