Malcolm Hedding, algemeen directeur van de ICEJ te Jeruzalem

Oorlog of vrede

Hoe als christenen om te gaan met de oorlog om Irak

De volgende Bijbelstudie door uitvoerend directeur van de ICAJ, Rev. Malcolm Hedding, is gericht aan christenen en overpeinst hoe de opdoemende oorlog in Irak te benaderen.

Wij staan oog in oog met kritieke tijden. Het zal aan niemands aandacht zijn ontsnapt dat wij stap voor stap dichter bij een mogelijk conflict in het Midden Oosten komen. In veel kerken bestaat een toenemende weerstand tegen een oorlog tegen de Irakese dictator Saddam Hoessein. Kerken willen dan over deze belangrijke zaak het standpunt van de Internationale Ambassade van Jeruzalem (ICAJ) weten.

Ons antwoord is noch voor oorlog, noch voor vrede. Het is van belang dat ons antwoord een bijbelse is. Het klinkt goed om te zeggen ‘we zijn voor vrede en voor liefde’, omdat het zo logisch vanuit een bijbels of christelijk standpunt lijkt. Maar dat is zeker niet de visie van de Bijbel in zijn geheel. Dus hoe reageren wij op deze gebeurtenissen en waar staan wij als volk, wanneer het om onze positie daarin gaat?

Eén van de meest diepgaande gedeelten uit de bijbel, die gaan over conflicten is te vinden in Jeremia 18. In de context dreigt de profeet met een oorlog tegen Israël, gevoerd door God zelf, vanwege de ongehoorzaamheid en rebellie van Israël tegen de geopenbaarde wil van God. Ik wil echter het principe, dat hier achter zit, naar voren halen. Let op wat de profeet zegt in Jeremia 18:7-10 ‘Het ene ogenblik doe Ik over een volk en een koninkrijk de uitspraak, dat Ik het zal uitrukken, afbreken en verdelgen (let op het is God die hier spreekt!); maar bekeert zich dit volk waarover Ik een uitspraak deed, van zijn boosheid, dan zal Ik berouw hebben over het kwaad dat Ik hun dacht aan te doen. Het andere ogenblik doe Ik over een volk en een koninkrijk de uitspraak, dat Ik het zal bouwen en planten; maar, doet het wat kwaad is in mijn ogen door niet naar mijn stem te horen, dan zal Ik berouw hebben over het goede waarmee Ik had gezegd hun te zullen weldoen.’

Hier horen we God zelf dreigen volkeren te ontmantelen op grond van hun ongerechtigheden. Het citaat geeft duidelijk de criteria waarmee God zich verbindt aan de volkeren. In het boek Joël hebben we een andere waarschuwing inzake Gods handelen in een oorlog. Er zijn tijden dat God oproept tot oorlog. Dit is de reden waarom we als christenen deze zaak niet simplistisch kunnen afdoen. Te zeggen dat je voor vrede bent, is niet christelijk en te zeggen dat je voor oorlog bent, is niet christelijk. De waarheid is dat we staan aan de kant van de soevereiniteit van God. Dat is christelijk.

In Joël 3 vinden we enige merkwaardige woorden – zij zijn een woordspel op wat we in Jesaja 2 lezen, waar het gaat over de laatste dagen, na de voleinding der eeuwen en het begin van het duizendjarig rijk waar de Messias zal regeren. In deze verzen leert de Bijbel dat de naties de zwaarden zullen omsmeden tot ploegscharen en hun speren tot snoeimessen, en elk jaar zullen zij optrekken naar Jeruzalem om het woord van de Heer te horen. In het boek Joël speelt de profeet met deze profetische uitspraken van Jesaja. Let op wat hij zegt in Joël 3, in het bijzonder de verzen 9 en 10: ‘Roept dit uit onder de volkeren: Heiligt de oorlog (God spreekt hier!), doet de helden opstaan, dat alle krijgslieden aantreden, oprukken. Smeedt uw ploegscharen tot zwaarden en uw snoeimessen tot speren (hij keert dus de woorden van Jesaja om); de zwakke zegt: ik ben sterk.’

Hoe velen van u hebben ooit gezongen? ‘De zwakke zegt: ik ben sterk.’ Hoe hebben we ons hierin niet verheugd! Wel, dit gebeurde toen God de volken opriep om hun tanks en raketten in gereedheid te brengen voor de oorlog – het heeft niets te maken met u als christen, wanneer u zich op de borst slaat en zegt: ‘Ik ben sterk in Jezus.’ Het heeft alles van doen met volkeren die elkaar vernietigen met massa vernietigingswapens! Het spijt me dat ik duidelijk moet maken wat de context is van één van onze favoriete liederen.

Saddam Hoesein

Joël vervolgt, ‘Maakt u op en komt, alle volkeren van rondom, en verzamelt u. Doe, o Here, uw helden daarheen afdalen’. Het is een oproep tot oorlog; het is geen oproep tot één of ander soort godsdienstigheid in de christelijke kerken, hoewel het vaak als zodanig wordt geciteerd. Dit is, natuurlijk, een dwaling.

Dan is er nog een gedeelte in Matthëus, dat christenen en zelfs de wereld graag citeren. Volgens Matthëus 5, waar Jezus met zijn inleiding op de decaloog begint, beter bekend als de Zaligsprekingen, moeten we vredestichters zijn en worden we gezegend wanneer we dat doen. Let op vers 9 ’Zalig de vredestichters, want zij zullen kinderen Gods genoemd worden’. Dit wordt ook vaak uit zijn verband gerukt. Het is waar dat wij als christenen betrokken zijn bij vrede en we herkennen de bijbelse oproep om voor vrede te bidden. Daar is geen misverstand over. Maar dit gedeelte heeft weinig van doen met de grote zaken die spelen bij conflicten tussen de volkeren.

We weten uit de eerste brief aan Timothëus dat het Woord van God ons aanspoort om voor de vrede te bidden. Waarom zou er vrede moeten zijn in de wereld? Is het alleen maar omdat God wil dat de volkeren rustig en zeker kunnen wonen binnen zekere grenzen? Natuurlijk niet! Dat is niet het onderwijs van de Bijbel. Maar je zou denken, wanneer je teveel luistert naar de retoriek van de christelijke wereld, dat we alleen moeten bidden voor vrede en dat volkeren kunnen leven zoals zij willen, en zijn wat ze willen zijn. Maar in feite is dat het niet. Laat ons lezen: ’ Ik vermaan u dan allereerst smekingen, gebeden, voorbeden en dankzeggingen te doen voor alle mensen, voor koningen en alle hooggeplaatsten, opdat wij een stil en gerust leven mogen leiden in alle godsvrucht en waardigheid. Dit is goed en aangenaam voor God, onze Heiland, die wil dat alle mensen behouden worden en tot erkentenis van de waarheid komen.’ (1 Timothëus 2:1-4 )

Dus in feite zijn we niet voor vrede. We zijn niet tot elke prijs een volk van vrede. Toch probeert de kerk gelijk op te gaan met de wereld als het om vrede gaat. Is dat niet verbazend?

Zo, waarom willen we vrede? Als christenen willen we vrede ter wille van het evangelie van Jezus Christus. Dat is de reden waarom we voor vrede bidden en voor hen die gezag hebben. We willen stabiliteit en vrede in elk land, voor zover dat mogelijk is in de soevereiniteit van God, omdat hij meer weet dan wij, opdat alle mensen bereikt kunnen worden met de kennis van de waarheid en gered kunnen worden. Een conflict in een land maakt het onmogelijk het evangelie te verkondigen wanneer iedereen in zijn bunkers zit, zich stortend op raketten. Zij komen niet naar een kerkdienst.

Dus opnieuw, het soort vrede waar wij naar zoeken is, als eerste, de vrede die verzoening en vrede brengt tussen individuele mensen. Dat is de context van Matthëus 5. Je leven leven in overeenstemming met een ‘wedergeboren’ ethiek, waar je een vredestichter bent, omdat je een zoon van God bent. Je steekt je hand uit naar de mensen om je heen; je heelt wonden; je brengt de verloren en gehavende schapen terug. Je ziet een veelheid van overtredingen door de vingers, omdat wat mensen je aandoen niet belangrijk is. Je leeft bij je geweten, dat puur en rein moet zijn voor het aangezicht van God, zo kun je veel door de vingers zien. Als iemand iets zegt over jou, wat dan nog? Je weet dat je geweten rein is en je hart puur. Zo kun je zeggen, ‘ik vergeef je’. Dat is wat God ook met ons deed. Zalig zijn de vredestichters, want zij zullen zonen Gods genoemd worden. Op dat niveau is het een echte uitdaging voor ons, is het niet?

Dit is de context van Matthëus 5; het is een ‘wedergeboren’ ethiek; een inleiding op de Decaloog, waarmee hij ons een korte samenvatting geeft van wat het betekent je naaste lief te hebben als jezelf, en God met geheel je kracht, macht en ziel.

George Bush

Op de tweede plaats verschillen we van opvatting wanneer het gaat om de zaak van oorlog en vrede. Daarom als je mij vraagt of de ICAJ voor oorlog of vrede is, dan zal ik zeggen: ‘Ik weet het niet.’ Ik weet dat in de soevereiniteit van God er tijden zijn waarin hij oproept tot de oorlog. Dat zie ik duidelijk in de Bijbel. Ik weet ook dat er niets in de wereld kan gebeuren buiten de soevereiniteit van God om. En hoe meer ik wacht en zie wat er gebeurt en hoe meer ik zie dat deze zaak onvermijdelijk is, hoe meer ik moet zeggen dat het besloten ligt in de soevereiniteit van God, anders kon het niet gebeuren.

Ik weeklaag over de oorlog, net zoals het woord van God dat doet. Het is een betreurenswaardig, goddelijk instrument om te corrigeren, en dat zegt God zelf. Hij wil een volk bouwen en niet afbreken. Maar de goddeloosheid is soms zo overvloedig, en in gebieden van de wereld, zelfs op plaatsen waar wij geen goddeloosheid verwachten, zullen we toch verbazingwekkende dingen zien. God zal zelfs volken afbreken waarvan wij dachten dat zij waarschijnlijk rechtvaardig en goed waren.

Dit is de wereld waarin we leven. Als christen bid ik voor vrede zelfs in Irak. Waarom? Opdat er gelegenheid mag zijn voor de verkondiging van het evangelie. Ik begrijp ook dat wanneer de goddeloosheid zo groot is dat God in zijn soevereiniteit het land zal afbreken, mijn vertrouwen en geloof is dat door dit alles, na afloop, het evangelie weer vrijelijk kan worden verkondigd. Mijn waarden systeem is volledig verschillend van dat van de wereld en ik verbind mij aan de bijbelse openbaring over vrede en oorlog in deze zaak.

Daarom kunnen wij als bediening geen extreme positie innemen – wij zijn niet zomaar voor vrede onder de volkeren. Noch zijn we zomaar voor oorlog onder de naties. Het mag verwarrend lijken, maar uiteindelijke berust ons geloof en vertrouwen in de soevereiniteit van God. ‘Des Heren is de aarde en haar volheid.’ (Psalm 24:1) Niets gebeurt er in de wereld zonder dat het betrekking heeft op de soevereiniteit van God. In onze dagen lijkt het dat God oproept om het zwaard op te nemen tegen Irak. Dit is een vreselijk ding. We moeten bidden voor het volk van Irak. Het meest belangrijk is het feit dat zij de wondervolle boodschap van Jezus moeten horen. Dit is waarom we daar vrede willen en in die weg zullen wij ook bidden. Dit is ook de reden waarom het zo moeilijk is om in deze kwesties een simplistisch standpunt in te nemen.

En op persoonlijk niveau betekent dit ook dat wij vrede in onze harten moeten hebben, omdat de Bijbel verzekert dat God de wereld in zijn hand heeft. Daarom moeten we er zeker van zijn:

1. dat we leven volgens de volkomen wil van God voor onze levens. Dat is de enige veilige plek om te verblijven. Dat betekent niet dat we in een wereld leven zonder conflicten. Je kunt op het meest vredige plekje zijn op de wereld, maar wanneer je leeft buiten de wil van God, dan kun je verkeren in een erg gevaarlijke plaats!

2. dat we leven in een volkomen relatie met God. Je kunt niet volmaakt zijn van karakter maar je kunt en je moet leven in een volmaakte relatie met Jezus. Een relatie heeft te maken met verlangen en niet met een voorstelling. We moeten een volmaakt verlangen hebben om God lief te hebben en te wandelen in zijn wegen. Wanneer dit verkeerd gaat in ons leven dan gaat alles mis, in het bijzonder in de relaties die we met andere mensen hebben. We zijn gemakkelijk beledigd en bezoedeld en soms hebben we dat niet eens in de gaten. We hebben geen genade, geen liefde, geen erbarmen en geen bekwaamheid om vele zonden te vergeven.

Wanneer we te maken krijgen met een periode waarin we getuige zijn van een conflict in onze regio dan moeten wij ons realiseren dat we niets te vrezen hebben. Laat ons bidden voor Irak, voor de verkondiging van het evangelie in dat land en dat de wil van God geschiede. Wanneer dit soort vrede de vrucht van de oorlog is dan is dat misschien juist de reden dat God oproept tot het hanteren van de speren en de zwaarden. Moge God ons helpen te leven zoals het moet en mogen wij, met vrees en beven, erkennen dat zijn oordeel altijd berouw en redding tot doel heeft.