Hulp aan de Ethiopische Joden

Hoe het begon

In november 1984 vond 'Operatie Mozes' plaats, waarin bijna 7.000 Ethiopische joden in het geheim uit het islamitische Soedan naar Europa werden vervoerd en van daaruit naar Israël. In 1985 moest deze reddingsoperatie worden gestaakt, omdat er te veel bekendheid aan was gegeven. Niet alle Ethiopische joden die op alia wilden gaan, konden dan ook mee met deze luchtbrug die door Addis Abeba internationale piraterij' gebrandmerkt werd.

In maart 1985 werd met 'Operatie Sheba' opnieuw een poging in het werk gesteld om de overgebleven Ethiopische joden weg te halen die zich temidden van Ethiopische christenen in verschillende Soedanese vluchtelingenkampen bevonden. Hoewel bij deze tweede poging 684 Ethiopische joden met succes werden bevrijd, moest ook deze operatie worden stopgezet en bleven duizenden achter onder het communistische regime van Ethiopië.

Toen de communistische leider Mengistu Haile Mariam in het begin van de jaren '90 voor zijn leven vreesde en Ethiopië ontvluchtte, maakte Israël van de gelegenheid gebruik om de overgebleven Ethiopische joden in een massale exodus uit Ethiopië te halen. In een verbazingwekkend snelle en geheime luchtbrug genaamd 'Operatie Salomo' werden zo'n 14.300 Ethiopische joden in recordtijd naar Israël gebracht. Dit gebeurde gedurende 36 gedenkwaardige uren, tijdens welke acht baby's onderweg geboren werden! Deze exodus was zo onverwacht dat de Ethiopiërs zelf niet eens wisten wat er met hen ging gebeuren. Hen was alleen maar verteld dat zij naar de Israëlische ambassade moesten komen om inentingen te krijgen. Vanaf die plek werden zij gezamenlijk naar het hun toekomende vaderland gebracht: Erets Israël.

Dr. Campbell en zijn vrouw Ferne Millar zijn van 1990 tot 1997 betrokken geweest bij de afdeling Sociale Hulpverlening van de ICAJ. In die zeven jaar hebben zij ons werk onder de Ethiopische joden in Israël opgezet. Of ze de mensen nu financieel ondersteunden of hen hielpen om werk te krijgen binnen de Ethiopische gemeenschap, Ferne en Campbell deden wat ze konden om de mensen te helpen.

Inburgering - de realiteit

Tweeduizend jaar lang hebben de joden in Ethiopië geleefd met het verlangen naar Jeruzalem en het land Israël. Zoals een immigrant het verwoordde: “Mijn ouders hebben mij van jongsaf verteld dat in Israël de melk en honing als regen uit de hemel vallen. Toen ik met Operatie Salomo naar Israël kon, heb ik van die mogelijkheid gebruik gemaakt en me geen moment bedacht. Ik dacht toen dat Jeruzalem de perfecte plaats is waar alles van goud was gemaakt.”

Na aankomst moeten de Ethiopische immigranten een volkomen nieuwe taal leren, wat met name voor de oudere generatie heel moeilijk kan zijn. Zij hebben nooit geleerd om in hun eigen taal te leren lezen en schrijven, laat staan in een vreemde taal. Ook moeten ze leren te betalen met Israëlisch geld en gebruik te maken van een bankrekening, wat volstrekt nieuw voor hen is. De grootste uitdaging voor immigranten is om werk te vinden, zeker als je bedenkt, dat zelfs vele autochtone, Hebreeuws sprekende Israëli's geen werk kunnen vinden. Zij hebben werkervaring in het boerenbedrijf, looien, timmeren, metaalbewerking, potten bakken, tapijten knopen en manden vlechten. Daar is echter in het moderne Israël geen vraag naar. Hier komt bij dat velen tussen zes maanden en een jaar in absorptiecentra wonen voordat zij zelfstandige woonruimte kunnen betrekken, en zo hun eigen ruimte en vrijheid kunnen krijgen, wat juist in de Ethiopische cultuur en traditie heel belangrijk is.

Onlangs brachten Ferne en Campbell op verzoek van de afdeling Sociale Hulpverlening een bezoek aan Israël. Hen was gevraagd om in deze moeilijke periode in de geschiedenis van Israël opnieuw hun Ethiopische contacten op te zoeken en te bemoedigen. Na vier jaar afwezigheid zagen de Millars tot hun verrassing hoe de Here de zegeningen aan de Ethiopische Israëli's had vermenigvuldigd.

Zo had de afdeling Sociale Hulpverlening ooit eens financieel bijgedragen aan het opzetten van een middelbare school ten behoeve van jonge Ethiopiërs om ze klaar te stomen voor hoger beroepsonderwijs. Op deze school wordt twee jaar lang onderwijs gegeven in wiskunde, natuurwetenschappen en Thora. Op gewone Israëlische middelbare scholen slaagt minstens tachtig procent van de Ethiopische jongeren niet voor het eindexamen. Maar vier jaar na de oprichting van deze school bleek dat 100% van de leerlingen geslaagd was voor het eindexamen. Deze school, die thans 50 leerlingen telt, was heel blij met het geschenk dat Ferne en Campbell hen namens ons brachten.

Bij een andere gelegenheid hadden Campbell en Ferne geholpen met een aantal naaimachines voor een naaiprogramma dat was opgezet voor werkzoekende Ethiopische immigranten in een opvangcentrum bij Tel Aviv. Nu gebruiken meer dan 1000 Ethiopische vrouwen in het hele land hun naai- en borduurvaardigheden om in het levensonderhoud van hun gezinnen te voorzien.

De Millars ontdekten echter ook dat de Ethiopiërs in Israël nog steeds met een aantal onopgeloste problemen zitten. Op verzoek van een Israëlische hulporganisatie bezochten zij een Ethiopisch gezin dat nog maar twee jaar in Israël woonde. De situatie van dat gezin is representatief voor dat van vele Ethiopische gezinnen in Israël. Hier volgt hun verhaal: "De vrouw en moeder is een kleine vrouw van ongeveer twintig jaar. Haar appartement is schoon en opgeruimd. Zij is intelligent en kan goed lezen en schrijven in het Amhaars, haar moedertaal. Zij heeft twee jongens van zeven en twee. Haar man was boer in Ethiopië. Hij werkte daar nog met een stok en een schoffel. Ook al volgde hij na aankomst in Israël Hebreeuwse lessen, toch spreekt hij het nog niet vloeiend. Hij kan geen werk vinden. De financiële hulp die zij krijgen van de overheid is niet genoeg om van te leven".

Namens de afdeling Sociale Hulpverlening brachten wij hun een bescheiden geschenk. De bemoediging die hiervan uitging zei meer dan de waarde van het geschenk. Wij konden hiermee concreet laten zien dat hun moeilijkheden ons niet onberoerd laten.

Operatie Salomo - Tiende verjaardag

In mei 2001 was het tien jaar geleden dat de spectaculaire luchtbrug 'Operatie Salomo' werd opgezet. Naar aanleiding van deze verjaardag organiseerden het Ministerie van Absorptie en het Joods Agentschap een week van festiviteiten. Ook medewerkers van de afdeling Sociale Hulpverlening waren uitgenodigd voor een heerlijke Ethiopische culturele avond, waar zij het verhaal van Operatie Salomo hoorden uit de mond van hen die daaraan deel hadden genomen.

Vanaf het begin heeft de afdeling Sociale Hulpverlening bijgedragen aan het succes van de absorptie van vele joden die in Operatie Salomo naar Israël gekomen zijn. In samenwerking met opvangcentra, sociale en andere hulpverleningsorganisaties in het hele land hebben wij nieuwe immigranten geholpen met huishoudelijke artikelen, zoals lakens, handdoeken, speelgoed, kleding, alsmede educatieve middelen en medische apparatuur.

Tevens hebben wij geholpen met job training programma's en projecten die mensen weer aan een baan helpen, en ook hebben wij culturele activiteiten ondersteund. Dankzij uw bijdragen konden wij een stil en zachtmoedig bevolkingsdeel helpen die de moeilijkheden van de aanpassing aan een nieuw land aan den lijve heeft ondervonden.

OPERATIE SALOMO - TIEN JAAR LATER Er zijn vandaag de dag ongeveer 80.000 Ethiopische joden in Israël. Bijna tweederde hiervan is geboren in Ethiopië. 50% is jonger dan achttien. 77% van de inzetbare volwassen immigranten zit zonder werk. 60% van de Ethiopische gezinnen heeft meer dan vijf kinderen. 72% van de Ethiopische immigranten-kinderen groeit op in gezinnen onder de armoedegrens. 40% van de Ethiopische huishoudens woont in onverwarmde huizen. 10% beschikt niet over een koelkast. 72% van de Ethiopische ouders kan geen brief in het Hebreeuws lezen. 6.000 Ethiopische studenten volgt van staatswege gesubsidieerd hoger onderwijs. 65% van de Ethiopische immigranten is eigenaar van kleine woningen dankzij staatshypotheken. Het Israëlische leger telt nu 90 Ethiopische officiers. 50 Ethiopiërs hebben in Israël een opleiding tot rabbijn gevolgd. Elke week komen 100 nieuwe immigranten uit Ethiopië aan, er wonen nog ±20.000 joden in Ethiopië.

Hun toekomst en U

Nu er iedere week honderd nieuwe Ethiopiërs arriveren, hebben wij uw blijvende steun nodig. Zo bezorgden wij in mei 54 levensmiddelenpakketten aan nieuwe immigrantenfamilies. Maar er zijn nog veel meer families die zullen komen, en ook hen willen wij bemoedigen. Of het nu een pakket van circa US$ 50 betreft of een gift aan een groter project zoals hierboven omschreven, uw gebeden en uw ondersteuning worden zeer gewaardeerd.