De Feesten Des Heren

Het Chanuka-feest

Het Chanuka-feest, of Tempelvernieuwings feest, wordt gevierd vanaf de 25^e dag van de wintermaand, Kislev. Dit jaar (2001) vindt het Chanuka-feest plaats van 10 tot 18 december. De oorsprong gaat terug tot de tijd dat de Syrische koning Antiochus Epiphanes IV het land Israël veroverde en de tempel ontwijdde door een beeld van Jupiter in het heiligdom te plaatsen en een varken te offeren op het altaar. Ook werd het de Joden verboden om de wetten van Mozes te houden. Uiteraard kwamen de Joden hiertegen in opstand. Met name de priesterfamilie van de Maccabeeën heroverde Jeruzalem en de tempel in 164 vóór Chr.

Op de 25^e Kislev reinigde Judas Maccabeüs de tempel en vond men een flesje olie voor de Menorah. Normaal gesproken was dat flesje olie toereikend voor één dag. Men heeft echter 8 dagen nodig om nieuwe olie te bereiden. Toch stak men direct de kandelaar aan om de tempel te verlichten en er gebeurde een wonder, want op dat ene flesje olie brandde de kandelaar zelfs 8 dagen, tot men nieuwe olie gereed had. Daarom duurt dit feest ook 8 dagen en er wordt bij de Joden thuis een 8-armige kandelaar of Chanoekia gebruikt. Iedere dag steekt men 1 kaarsje meer aan tot ze e bij de 8 dag allemaal branden. De Chanoekia heeft meestal een extra arm, de Shammash of dienaar, waarmee de overige lichtjes worden aangestoken.

In de tijd van het Oude Testament, werd met dit Vernieuwingsfeest iedere dag het Hallel, Psalm 113-118, gezongen en droeg men palmtakken mee naar de Tempel, want het draaide in dit feest allemaal om de vernieuwing van het altaar en de olie. Olie,als het beeld van Gods Geest en centraal stond dan ook de profetie uit Zacharia 4:6 'Niet door kracht of geweld, maar door mijn Geest, zegt de Heer.' Men geloofde dat God met zijn Geest het volk zal vernieuwen.

In het Nieuwe Testament zien we dat ook Jezus het Tempelvernieuwingsfeest viert (Johannes 10:22). Tijdens dit feest vraagt men aan Jezus om ronduit te zeggen of Hij de Christus is. Deze vraag is te begrijpen, want tijdens dit Feest leest men, naast de Psalmen en de Profeten, ook uit de Torah. Deze Torah-lezing gaat over de ontmoeting van Jozef met zijn broers (Genesis 45). Jozef die zich bekendmaakte als de toenmalige redder van het volk. Het zou toch mooi zijn, dat Jezus zich nu als redder van zijn volk bekend zou maken. Jezus gaat op hun vraag in en zegt dat Hij hen al verkondigd heeft, dat Hij Gods Zoon is. Maar men ziet dat als Godslastering (Johannes 10:36). Trouwens, Jezus wil ook niet gezien worden als degene, die de Romeinen zal verjagen. Hij wil in Israël het Licht van de kandelaar aansteken, als teken dat Gods Geest zal gaan werken in het volk. In het beeld van de kandelaar, zien we in feite dat Jezus de Shammash of Dienaar is, die de andere lichtjes wil aansteken. Maar ook nu, bij ons, wil Jezus het Licht van geloof aansteken, zodat Gods Geest in ons leven kan werken en ons leven mag gaan stralen voor Hem.

Het Chanuka-feest is in de christelijke traditie vrijwel onbekend. Maar is het niet frappand dat ons Kerstfeest op de 25^e van de wintermaand wordt gevierd? En, dat Jezus het Licht der wereld is?